ΜΑΡΤΥΡΑΣ

Ο μάρτυρας οφείλει να εμφανίζεται όταν καλείται νομίμως και να καταθέτει την αλήθεια, εκτός αν ο νόμος επιτρέπει άρνηση. Στα κύρια δικαιώματα περιλαμβάνονται:

• Άρνηση κατάθεσης στις περιπτώσεις του άρθρου 119 και άρνηση απάντησης σε ερωτήσεις που θα μπορούσαν να ενοχοποιήσουν τον μάρτυρα ή τους συγγενείς που προσδιορίζει το άρθρο 121(1) του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Δεν υπάρχει ανεπιφύλακτο δικαίωμα κάθε μάρτυρα να αρνηθεί συνολικά την κατάθεση.
• Παράσταση στην εξέταση με δικηγόρο και διαβούλευση μαζί του κατά το άρθρο 122(2). Η απουσία του δικηγόρου χωρίς βάσιμο λόγο δεν εμποδίζει την εξέταση.
• Χρήση σημειώσεων που έχει ο μάρτυρας στην κατοχή του σχετικά με αριθμούς, ημερομηνίες και άλλες πληροφορίες κρίσιμες για την κατάθεση· λήψη αποζημίωσης για απολεσθείσα εργάσιμη ημέρα και επιστροφή εξόδων· και αίτημα ανάκλησης πράξεων που προσβάλλουν τα δικαιώματα και τα έννομα συμφέροντά του κατά το άρθρο 122(1).
• Εξέταση στον τόπο όπου βρίσκεται ο μάρτυρας, όταν ασθένεια ή αναπηρία εμποδίζει την εμφάνισή του, κατά το άρθρο 120(2). Η εξέταση μέσω δικαστικής παραγγελίας ή τηλεδιάσκεψης δεν αποτελεί ανεπιφύλακτη επιλογή που εξαρτάται αποκλειστικά από τη βούληση του μάρτυρα.
• Λήψη μέτρων προστασίας όταν υπάρχουν επαρκείς λόγοι διαπίστωσης πραγματικού κινδύνου, κατόπιν αιτήματος ή με τη συναίνεση του μάρτυρα, κατά το άρθρο 123· και χρήση των νόμιμων μέσων προστασίας κατά μέτρων που τον αφορούν.

Νομική συνδρομή μπορεί να αναζητηθεί αμέσως μετά την παραλαβή κλήσης. Τα εφαρμοστέα δικαιώματα και κάθε επιτρεπτή άρνηση κατάθεσης εξαρτώνται από τη δικονομική ιδιότητα του προσώπου και τη συγκεκριμένη ερώτηση.

Νομική βάση: Άρθρα 119–123 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Αν μάρτυρας αρχίσει κατά την εξέταση να δίνει αυτοενοχοποιητική κατάθεση, η αρχή οφείλει να διακόψει την εξέταση και να εξηγήσει τα δικαιώματα του άρθρου 139(7). Περαιτέρω εγγυήσεις περιλαμβάνουν πρόσβαση σε δικηγόρο, νομική βοήθεια και διερμηνεία όταν πληρούνται οι αντίστοιχες προϋποθέσεις· αντίστοιχοι κανόνες ισχύουν για τις κατ’ αντιπαράσταση εξετάσεις κατά το άρθρο 143(6)–(10).

Νομική βάση: Άρθρο 139(7)–(11) και άρθρο 143(6)–(10) του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.